ఇరాన్ ఓడ ఘటనలో నైతిక ప్రశ్నలు
శ్రీలంక సమీప జలాల్లో ఇరాన్కు చెందిన ఓడపై అమెరికా దాడి జరిగిన నేపథ్యంలో అక్కడి అధికారులు గాయపడిన నావికులకు వైద్య సహాయం అందించడం, మృతదేహాలను వెలికితీయడం వంటి చర్యలు ప్రారంభించారు. ఒక చిన్న దేశం మానవీయ స్పందనతో ముందుకు వచ్చిందన్న భావన అంతర్జాతీయంగా ప్రతిఫలిస్తోంది.
అదే సమయంలో భారత్ వైఖరి చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఆ ఓడ ఇటీవల Visakhapatnam నౌకాశ్రయాన్ని సందర్శించింది. ఇక్కడ జరిగిన విన్యాసాలలో పాల్గొని తిరిగి వెళ్తూ దాడికి గురైనట్లు సమాచారం. ఈ నేపథ్యంలో ప్రాంతీయ సముద్ర శక్తిగా భావించబడే భారత్ కనీసం సానుభూతి ప్రకటన చేయాల్సిన అవసరం లేదా? అనే ప్రశ్న వినిపిస్తోంది.
చట్టబద్ధ బాధ్యత లేదు… కానీ నైతిక బాధ్యత?
అంతర్జాతీయ చట్టాల ప్రకారం, ఓడ భారత జలాల నుంచి వెళ్లిన తర్వాత దాని భద్రతపై భారత్కు ప్రత్యక్ష బాధ్యత ఉండదు. ఇది స్పష్టమైన న్యాయపరమైన స్థితి.
కానీ ఇక్కడ చర్చ చట్టపరమైనది కాదు — నైతికతపైది.
గాయపడిన నావికులు, ప్రాణాలు కోల్పోయిన సిబ్బంది — ఇవి కేవలం జియోపాలిటిక్స్ లెక్కలు కాదు. కనీస మానవీయ స్పందన కూడా కనిపించకపోవడం ఎందుకు అన్న ప్రశ్న సహజంగానే ఉత్పన్నమవుతోంది. భారత్ తలుచుకుంటే శ్రీలంక కంటే విస్తృత సాయం అందించే సామర్థ్యం కలిగిన దేశం. అయితే ఎందుకు మౌనం కనిపిస్తోంది?
గత ఉదాహరణలు… ప్రస్తుత సందేహం
భూకంప సమయంలో టర్కీకి భారత్ సహాయం అందించింది. మందులు పంపింది. పొరుగున ఉన్న ఆఫ్గనిస్తాన్లో విపత్తు సంభవించినప్పుడు ఆహార సహాయం అందించింది. మానవతా దృక్పథంతో తీసుకున్న ఆ నిర్ణయాలు ప్రశంసలు అందుకున్నాయి.
అయితే వ్యాపార భాగస్వామి అయిన ఇరాన్ విషయంలో ఎందుకు అదే ప్రమాణం కనిపించలేదన్న సందేహం తలెత్తుతోంది.పైగా ఆ ఓడి వచ్చి వెళ్ళింది మనదేశానికే. మన ఆహ్వానం మేరకే కదా?
వ్యూహాత్మక సమతుల్యతా? లేక అస్పష్ట సంకేతమా?
భారత్ అమెరికాతో వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం కొనసాగిస్తూనే, ఇరాన్తో చారిత్రాత్మక సంబంధాలను కూడా కొనసాగిస్తోంది. ఇలాంటి సందర్భంలో స్పష్టమైన ప్రకటన ఇవ్వడం దౌత్యపరంగా సున్నితంగా మారవచ్చు.
అయితే మానవీయ సంఘటనలపై కూడా మౌనం పాటించాల్సిందేనా? వ్యూహాత్మక లెక్కలు మానవీయ స్పందనకు అడ్డుకావాలా?
ప్రాంతీయ నాయకత్వానికి పరీక్ష
హిందూ మహాసముద్రం భారత్ ప్రభావ పరిధిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ ప్రాంతంలో జరిగే సంఘటనలపై భారత్ స్పందనకు ప్రత్యేక బరువు ఉంటుంది. అది నేరుగా బాధ్యత కాకపోయినా, నాయకత్వ ప్రతిఛాయకు సంబంధించిన అంశం అవుతుంది.
మౌనం కూడా ఒక సందేశమే… కానీ
అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో మౌనం కూడా ఒక ప్రకటనలాంటిదే. కానీ ప్రశ్న మాత్రం ఇదే — ఈ మౌనం వ్యూహాత్మక సమతుల్యతా? లేక అస్పష్ట సంకేతమా?
ఇది నిందారోపణ కాదు.
ఇది బాధ్యతల సరిహద్దులపై ఆలోచన.
ప్రాంతీయ శక్తిగా భారత్ పాత్ర ఏమిటి అన్న ప్రశ్న.
సమాధానం కేవలం అధికారిక ప్రకటనల్లో కాదు — దేశం చూపే విలువల్లో కనిపిస్తుంది
Doctorate in Journalism with 29 years of hands-on experience in print, electronic, and digital media, alongside sustained academic engagement as a postgraduate instructor in journalism and communication studies.
