బంగాళాఖాతం సాక్షిగా విశాఖపట్నంలో జరుగుతున్న ‘మిలన్-2026’ (MILAN 2026) నౌకాదళ విన్యాసాలు ప్రపంచ దేశాల దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి. గురువారం జరిగిన ఈ మెగా ఈవెంట్ ప్రారంభోత్సవంలో కేంద్ర రక్షణ శాఖ మంత్రి రాజనాథ్ సింగ్ పాల్గొని, సముద్ర భద్రతపై అంతర్జాతీయ సమాజానికి దిశానిర్దేశం చేశారు. ప్రస్తుత కాలంలో సముద్ర మార్గాల్లో ఎదురవుతున్న సవాళ్లు అత్యంత సంక్లిష్టంగా మారాయని, ఏ ఒక్క దేశం ఒంటరిగా వీటిని ఎదుర్కోలేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. కేవలం భౌగోళిక సరిహద్దుల రక్షణకే పరిమితం కాకుండా, పైరసీ, సముద్ర ఉగ్రవాదం మరియు సైబర్ దాడుల వంటి ఆధునిక ముప్పులను తిప్పికొట్టేందుకు ప్రపంచ దేశాల నౌకాదళాలు ఒకే తాటిపైకి రావాలని పిలుపునిచ్చారు. 74 దేశాల నౌకాదళ అధిపతులు మరియు ప్రతినిధుల సమక్షంలో భారత్ తన వ్యూహాత్మక బలంతో పాటు దౌత్యపరమైన హుందాతనాన్ని చాటుకుంది.
సాగర్ నుంచి మహాసాగర్ వరకు.. భారత్ కొత్త విజన్
భారతదేశం తన సముద్ర వ్యూహాన్ని మరింత విస్తృతం చేస్తూ ‘మహాసాగర్’ (MAHASAGAR) అనే కొత్త సిద్ధాంతాన్ని తెరపైకి తెచ్చింది. గత పదేళ్లుగా అనుసరిస్తున్న ‘సాగర్’ (SAGAR – Security and Growth for All in the Region) విధానం ఇప్పుడు ‘మహాసాగర్’ (Mutual and Holistic Advancement for Security And Growth Across Regions) గా పరిణామం చెందిందని రాజనాథ్ సింగ్ వివరించారు. దీని అర్థం కేవలం పొరుగు దేశాలకే కాకుండా, ఖండాంతర ప్రాంతాల భద్రత మరియు వృద్ధి కోసం భారత్ భాగస్వామ్య దేశాలతో కలిసి పనిచేస్తుందని ఆయన తెలిపారు. సముద్ర గర్భంలోని అరుదైన ఖనిజాల (Rare-earth minerals) కోసం జరుగుతున్న పోటీ కొత్త ఉద్రిక్తతలకు దారితీస్తోందని, దీనిని అడ్డుకోవడానికి అంతర్జాతీయ చట్టాలకు కట్టుబడి ఉండాలని సూచించారు.
71 యుద్ధ నౌకలతో ఐఎఫ్ఆర్-2026.. విశాఖకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు
మిలన్ విన్యాసాల్లో భాగంగా జరిగిన ‘ఇంటర్నేషనల్ ఫ్లీట్ రివ్యూ’ (IFR 2026) విశాఖ తీరంలో అద్భుత దృశ్యాన్ని ఆవిష్కరించింది. రాష్ట్రపతి ద్రౌపదీ ముర్ము ఐఎన్ఎస్ సుమేధ (INS Sumedha) నౌకపై నుంచి సాగర సమీక్షను నిర్వహించారు. ఈ కవాతులో భారత్కు చెందిన 45 యుద్ధ నౌకలతో పాటు రష్యా, ఆస్ట్రేలియా, యూఏఈ వంటి మిత్రదేశాలకు చెందిన 19 నౌకలు, మొత్తం 71 నౌకలు బారులు తీరి గౌరవ వందనం సమర్పించాయి. స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో తయారైన విమాన వాహక నౌక ఐఎన్ఎస్ విక్రాంత్ (INS Vikrant) ఈ వేడుకలో ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలిచింది. ఈ కార్యక్రమంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు, ఉప ముఖ్యమంత్రి కొణిదెల పవన్ కళ్యాణ్ పాల్గొని, భారత నౌకాదళ శక్తిసామర్థ్యాలను తిలకించారు.
సముద్ర ఉగ్రవాదంపై గ్లోబల్ ఆర్కిటెక్చర్
సముద్ర మార్గాల్లో ఉగ్రవాద మూలాలు వ్యాపిస్తున్నాయని, వీటిని అడ్డుకోవడానికి ఐక్యరాజ్యసమితి సముద్ర చట్టం (UNCLOS) మరింత బలోపేతం కావాలని రాజనాథ్ సింగ్ పేర్కొన్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా సమాచార మార్పిడిని వేగవంతం చేసేందుకు ఒక ‘సమగ్ర అంతర్జాతీయ నౌకాదళ నిర్మాణాన్ని’ (Global Naval Architecture) ఏర్పాటు చేయాలని ఆయన ప్రతిపాదించారు. దీనివల్ల నేరపూరిత కార్యకలాపాలను అరికట్టడమే కాకుండా, ప్రకృతి వైపరీత్యాల సమయంలో మానవీయ సహాయక చర్యలను (HADR) వేగంగా చేపట్టవచ్చని ధీమా వ్యక్తం చేశారు. ఫిబ్రవరి 25 వరకు సాగే ఈ విన్యాసాలు భారత్ను ఒక బాధ్యతాయుతమైన ‘విశ్వమిత్ర’ (Global Friend) గా ప్రపంచానికి పరిచయం చేస్తున్నాయని ఆయన కొనియాడారు.
రాజనాథ్ సింగ్ ప్రసంగంలోని ముఖ్యాంశాలు: ప్రస్తుత సముద్ర ముప్పులు కేవలం పైరసీకే పరిమితం కాలేదు, సైబర్ భద్రత మరియు సరఫరా గొలుసుల అంతరాయం వరకు విస్తరించాయి. నౌకాదళాలు కేవలం యుద్ధానికి మాత్రమే కాదు, అంతర్జాతీయ శాంతి స్థాపనలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయని ఆయన గుర్తు చేశారు. భారత్ ఇప్పుడు కేవలం నౌకలను నడిపే దేశం మాత్రమే కాదు, నౌకలను నిర్మించే దేశంగా (Builder’s Navy) ఎదిగిందని ఐఎన్ఎస్ విక్రాంత్ను ఉదహరిస్తూ చెప్పారు. 74 దేశాల భాగస్వామ్యంతో మిలన్ చరిత్రలోనే అతిపెద్ద మరియు అత్యంత సమగ్రమైన విన్యాసంగా నిలిచింది.
Summary: Defence Minister Rajnath Singh formally inaugurated ‘Exercise MILAN 2026’ in Visakhapatnam, calling for enhanced global naval cooperation to tackle multifaceted maritime challenges. Addressing delegates from 74 nations, he introduced the ‘MAHASAGAR’ initiative (Mutual and Holistic Advancement for Security And Growth Across Regions), marking an evolution from India’s previous SAGAR doctrine. Singh emphasized the need for a comprehensive global naval architecture to safeguard international waters from terrorism, piracy, and cyber threats while adhering to UNCLOS guidelines. The event also featured the International Fleet Review 2026, where President Droupadi Murmu reviewed 71 warships, including INS Vikrant, showcasing India’s growing prowess as a ‘Builder’s Navy’ and a reliable ‘Vishwa-Mitra’ in the Indo-Pacific region.
#Rajnath Singh #MILAN2026 #IndianNavy #Vizag #MAHASAGAR #MaritimeSecurity #NTVTelugu
Doctorate in Journalism with 29 years of hands-on experience in print, electronic, and digital media, alongside sustained academic engagement as a postgraduate instructor in journalism and communication studies.