నర్గీస్ మొహమ్మదీకి మరో 7 ఏళ్ల జైలు శిక్ష: నోబెల్ విజేతపై ఇరాన్ ఉక్కుపాదం!

మహిళల హక్కుల కోసం పోరాడుతున్న ప్రముఖ మానవ హక్కుల కార్యకర్త, నోబెల్ శాంతి బహుమతి గ్రహీత నర్గీస్ మొహమ్మదీ (Narges Mohammadi)కి ఇరాన్ ప్రభుత్వం మరో 7.5 ఏళ్ల కఠిన జైలు శిక్ష విధించింది. ఇప్పటికే 13 ఏళ్లకు పైగా శిక్ష అనుభవిస్తున్న ఆమెపై, తాజా నిరసనల నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం అదనపు కేసులు మోపింది. ఫిబ్రవరి 8, 2026న వెల్లడైన ఈ తీర్పు ప్రకారం, ఆమెకు ఆరేళ్ల జైలు శిక్ష “కుట్ర మరియు జాతీయ భద్రతకు విఘాతం” కలిగించినందుకు, మరో ఏడాదిన్నర శిక్ష “ప్రభుత్వ వ్యతిరేక ప్రచారం” చేసినందుకు విధించారు. వీటితో పాటు రెండేళ్ల పాటు దేశం విడిచి వెళ్లరాదని (Travel Ban), అలాగే టెహ్రాన్ నుండి సుదూర ప్రాంతమైన ‘ఖోస్ఫ్’ (Khosf) నగరానికి రెండేళ్ల పాటు బహిష్కరిస్తూ (Internal Exile) కోర్టు సంచలన తీర్పు ఇచ్చింది. జైలులో తన ప్రాథమిక హక్కుల కోసం ఆమె ఆరు రోజులుగా చేస్తున్న ఆమరణ నిరాహార దీక్షను విరమించిన రోజే ఈ శిక్షాకాలం ఖరారు కావడం గమనార్హం.

కొత్త శిక్షకు కారణం – నిరసనల్లో చురుకైన పాత్ర

నర్గీస్ మొహమ్మదీపై ఈ కొత్త కేసులు ఆమె ఇటీవలి పబ్లిక్ నిరసనల వల్ల వచ్చాయి. గత డిసెంబర్‌లో మాషద్ (Mashhad) నగరంలో అనుమానాస్పద స్థితిలో మరణించిన మానవ హక్కుల న్యాయవాది ఖోస్రో అలీకోర్డి సంస్మరణ సభలో ఆమె పాల్గొన్నారు. అక్కడ ఆమె హిజాబ్ లేకుండా ప్రసంగిస్తూ, “మనం పోరాడతాం, మరణిస్తాం కానీ అవమానాన్ని సహించం” అంటూ నినదించారు. ఈ చర్యను ప్రభుత్వం తీవ్రంగా పరిగణించింది. ఇరాన్ ప్రస్తుతం అమెరికాతో అణు చర్చలు జరుపుతున్న తరుణంలో, అంతర్గత అసమ్మతిని అణచివేయడం ద్వారా తాము బలహీనపడలేదని ప్రపంచానికి చాటిచెప్పాలని ఇరాన్ పాలకులు భావిస్తున్నారు.

ఇరాన్ న్యాయవ్యవస్థ గతంలో కంటే కఠినంగా వ్యవహరిస్తోంది. గత నెలలో జరిగిన దేశవ్యాప్త నిరసనల్లో దాదాపు 50,000 మందిని అరెస్ట్ చేసిన నేపథ్యంలో, నర్గీస్ వంటి అగ్రగామి నాయకులకు కఠిన శిక్షలు వేయడం ద్వారా ఇతరులను భయపెట్టాలని చూస్తున్నారు. ఇప్పటికే 30 ఏళ్లకు పైగా జైలు శిక్షలు పొందిన ఆమెకు, ఈ అదనపు ఏళ్లు ఆమె జీవితాంతం జైలులోనే గడపాల్సి వస్తుందనే సంకేతాన్ని ఇస్తున్నాయి. అంతర్జాతీయంగా ఎంత ఒత్తిడి వచ్చినా ఇరాన్ మాత్రం తన ‘ఉక్కుపాదం’ వైఖరిని వీడటం లేదు.

ఆరోగ్యం క్షీణిస్తున్నా ఆగని పోరాటం

మానవీయ కోణంలో చూస్తే, 53 ఏళ్ల నర్గీస్ మొహమ్మదీ ఆరోగ్య పరిస్థితి అత్యంత ఆందోళనకరంగా ఉంది. ఆమెకు గతంలోనే గుండెపోటు వచ్చింది, అలాగే వెన్నెముక సమస్యలు మరియు క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశం ఉన్న ఎముక కణజాలం (Bone lesion) సమస్యలతో బాధపడుతున్నారు. జైలులో ఫోన్ కాల్స్ చేసుకునే అవకాశం లేకపోవడం, న్యాయవాదులను కలవనివ్వకపోవడాన్ని నిరసిస్తూ ఆమె ఫిబ్రవరి 2 నుండి నిరాహార దీక్ష చేపట్టారు. ఆరోగ్యం పూర్తిగా క్షీణించడంతో ఆమెను మూడు రోజుల క్రితం ఆసుపత్రికి తరలించారు, కానీ చికిత్స పూర్తి కాకముందే మళ్ళీ నిర్బంధ కేంద్రానికి తరలించడం ఆమె ప్రాణాలకు ముప్పుగా మారింది.

అంతర్జాతీయ స్పందన

వ్యూహాత్మక కోణంలో విశ్లేషిస్తే, ఈ శిక్షపై ఆమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్ మరియు ఐక్యరాజ్యసమితి తీవ్రంగా స్పందించాయి. ఇరాన్‌లో “ప్రాణాంతకమైన అణచివేత”కు ఇది నిదర్శనమని ఆమ్నెస్టీ పేర్కొంది. మరోవైపు, ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘీ మాత్రం తమ దేశ బలం “అగ్రరాజ్యాలకు నో చెప్పడంలో ఉంది” అని వ్యాఖ్యానించడం ద్వారా దౌత్యపరమైన కఠిన వైఖరిని ప్రదర్శించారు. ఈ పరిణామం అమెరికా-ఇరాన్ చర్చలపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది, ఎందుకంటే ట్రంప్ సర్కార్ మానవ హక్కుల అంశాన్ని కూడా చర్చల అజెండాలో చేర్చాలని భావిస్తోంది.

ఇరాన్ పై మరిన్ని అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే అనేక దేశాలు ఇరాన్ విప్లవ దళాలను (IRGC) ఉగ్రవాద సంస్థలుగా గుర్తించాయి. నర్గీస్ మొహమ్మదీకి విధించిన ఈ అదనపు శిక్ష, ఇరాన్ లోని మహిళల హక్కుల ఉద్యమానికి (Woman, Life, Freedom) ఒక కొత్త ఊపిరి పోస్తుందా లేదా అణచివేతలో కలిసిపోతుందా అనేది వేచి చూడాలి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న హక్కుల కార్యకర్తలు ఆమె విడుదలే ధ్యేయంగా సోషల్ మీడియాలో ఉద్యమిస్తున్నారు.

కీలక అంశాలు:

• నర్గీస్ మొహమ్మదీకి అదనంగా 7.5 ఏళ్ల జైలు శిక్ష, 2 ఏళ్ల బహిష్కరణ విధించారు.

• మానవ హక్కుల న్యాయవాది అలీకోర్డి సంస్మరణ సభలో ప్రసంగించినందుకు ఈ శిక్ష పడింది.

• ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నప్పటికీ ఆమె జైలులో నిరాహార దీక్ష చేపట్టారు.

• 2023లో ఆమెకు నోబెల్ శాంతి బహుమతి లభించింది.

• ఇరాన్ లోపల 50,000 మంది నిరసనకారుల అరెస్ట్ నేపథ్యంలో ఈ తీర్పు వెలువడింది.

#NargesMohammadi

#NobelPeacePrize

#IranHumanRights

#FreeNarges

#WomanLifeFreedom

#IranPrisonSentence2026