ఖమేనీ తదుపరి సుప్రీం లీడర్ ఎవరు? వారసత్వ పోరులో నెగ్గేది ఏ వర్గం?

ఇరాన్ శక్తిమంతమైన నాయకుడు అయతొల్లా అలీ ఖమేనీ మరణం ఆ దేశంలో ఒక పెద్ద రాజకీయ శూన్యాన్ని సృష్టించింది. 1979 ఇస్లామిక్ విప్లవం తర్వాత ఇరాన్ చరిత్రలో కేవలం ఒక్కసారి మాత్రమే జరిగిన ఈ అధికార మార్పిడి ప్రక్రియ ఇప్పుడు అత్యంత క్లిష్టంగా మారింది. ఇరాన్ రాజ్యాంగం ప్రకారం కొత్త సుప్రీం లీడర్‌ను ఎన్నుకునే బాధ్యత ‘అసెంబ్లీ ఆఫ్ ఎక్స్‌పర్ట్స్’ (Assembly of Experts) అనే 88 మంది మతగురువుల మండలిపై ఉంది. అయితే, యుద్ధ వాతావరణం నెలకొన్న ఈ సమయంలో వారసుడి ఎంపిక సజావుగా సాగుతుందా లేక అంతర్గత తిరుగుబాట్లు మొదలవుతాయా అన్నది ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉత్కంఠ రేపుతోంది. ముఖ్యంగా ఖమేనీ కుమారుడు మోజ్తబా పేరు ప్రముఖంగా వినిపిస్తుండటం కొత్త వివాదాలకు దారితీస్తోంది.

 వారసుడిని ఎన్నుకునేది ఎవరు? అసెంబ్లీ ఆఫ్ ఎక్స్‌పర్ట్స్ పాత్ర

ఇరాన్ అత్యున్నత పీఠాన్ని అధిష్టించే వ్యక్తిని ఎన్నుకోవడానికి ఒక ప్రత్యేక వ్యవస్థ ఉంది.

• మతగురువుల మండలి: 88 మంది షియా మతగురువులతో కూడిన ఈ మండలి ఎనిమిదేళ్లకు ఒకసారి ప్రజల ద్వారా ఎన్నుకోబడుతుంది. వీరు మాత్రమే కొత్త సుప్రీం లీడర్‌ను నియమించే లేదా తొలగించే అధికారం కలిగి ఉంటారు. ప్రస్తుతం ఈ మండలిలో కট্টరవాదుల ప్రాబల్యం ఎక్కువగా ఉంది.

• తాత్కాలిక నాయకత్వం: ఒకవేళ కొత్త నాయకుడి ఎంపికలో జాప్యం జరిగితే, ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్, జుడీషియరీ చీఫ్ మోహ్సేని ఎజీలతో కూడిన ఒక ‘లీడర్‌షిప్ కౌన్సిల్’ తాత్కాలికంగా అధికార బాధ్యతలు చేపడుతుంది. యుద్ధ సమయంలో ఈ తాత్కాలిక కమిటీ నిర్ణయాలు దేశ భవిష్యత్తును శాసించనున్నాయి.

 రేసులో ఉన్నది ఎవరు? మోజ్తబా ఖమేనీకి ఛాన్స్ ఉందా?

గతంలో ఖమేనీ వారసుడిగా భావించిన ఇబ్రహీం రైసీ 2024 హెలికాప్టర్ ప్రమాదంలో మరణించడంతో ఇప్పుడు సమీకరణాలు మారిపోయాయి.

• వారసత్వ రాజకీయాలు: ఖమేనీ కుమారుడు మోజ్తబా (56) పేరు ఇప్పుడు రేసులో ముందంజలో ఉంది. అయితే, తండ్రి నుంచి కుమారుడికి అధికారం బదిలీ అవ్వడం ఇస్లామిక్ విప్లవ స్ఫూర్తికి విరుద్ధమని కొందరు వాదిస్తున్నారు. ఇది మళ్ళీ పాత ‘షా’ కాలం నాటి రాచరికాన్ని గుర్తు చేస్తుందని ఇరాన్ ప్రజల్లో అసంతృప్తి నెలకొనే ప్రమాదం ఉంది.

• రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ ప్రభావం: ఇరాన్ సైన్యం మరియు రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ ఎవరికి మద్దతు ఇస్తారనేది ఇక్కడ కీలకం. దేశంలోని అపారమైన సంపద, ఆయుధాలు వీరి చేతిలోనే ఉన్నాయి. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌లను ధీటుగా ఎదుర్కొనే వారిని మాత్రమే వీరు సుప్రీం లీడర్‌గా అంగీకరించే అవకాశం ఉంది.

• మతపరమైన దేశం – రాజకీయ మార్పు: ఇరాన్ ఒక ప్రజాస్వామ్య దేశం కాదు, అది ఒక ‘థియోక్రసీ’ (మత గురువుల పాలన). అక్కడ సుప్రీం లీడర్ మాటే వేదం. ఈ మార్పు వల్ల ఇరాన్ విదేశీ విధానం మారితే, ప్రపంచ మార్కెట్లో చమురు ధరలు తగ్గే లేదా పెరిగే అవకాశం ఉంది.

• భారత్‌తో సంబంధాలు: చాబహార్ పోర్ట్ వంటి ప్రాజెక్టుల ద్వారా భారత్‌కు ఇరాన్ ముఖ్యం. కొత్తగా వచ్చే నాయకుడు భారత్‌తో స్నేహంగా ఉంటారా లేక రష్యా, చైనాల వైపు మొగ్గు చూపుతారా అనేది మన ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపుతుంది.

• యుద్ధం ముగిసేనా?: కొత్త నాయకత్వం అమెరికాతో చర్చలకు మొగ్గు చూపితే పశ్చిమాసియాలో శాంతి నెలకొంటుంది, లేదంటే యుద్ధం మరింత తీవ్రం కావచ్చు.

Summary: The death of Ayatollah Ali Khamenei has triggered a high-stakes succession process in Iran. The 88-member Assembly of Experts is tasked with appointing a new Supreme Leader, who holds final authority over the military and all state matters. While a temporary council led by President Masoud Pezeshkian may step in during delays, the focus is on potential candidates like Khamenei’s son, Mojtaba. However, a dynastic transfer of power faces criticism for being “un-Islamic.” The powerful Revolutionary Guard will play a decisive role in choosing a successor who can maintain the “Axis of Resistance” against the US and Israel. This transition, happening amidst regional war, will determine Iran’s nuclear future and its relations with global powers like India.

#IranSuccession #Khamenei #MojtabaKhamenei #MiddleEastPolitics #IranWar2026 #GlobalNews #NTVTelugu

PY Reddy

Doctorate in Journalism with 29 years of hands-on experience in print, electronic, and digital media, alongside sustained academic engagement as a postgraduate instructor in journalism and communication studies.