భారత్-రష్యా చమురు బంధంలో పెను మార్పులు సంభవించాయి. ఉక్రెయిన్ యుద్ధం తర్వాత రష్యా నుంచి రికార్డు స్థాయిలో చమురు కొనుగోలు చేసిన భారత్, ఇప్పుడు అకస్మాత్తుగా ఆ దిగుమతులను భారీగా తగ్గించుకుంది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ విధించిన కఠినమైన వాణిజ్య సుంకాలు (Tariffs) మరియు కొత్తగా కుదిరిన భారత్-అమెరికా వాణిజ్య ఒప్పందం దీనికి ప్రధాన కారణం. 2026 జనవరి నాటికి రష్యా నుంచి వచ్చే చమురు దిగుమతులు గత మూడేళ్లలో ఎన్నడూ లేనంత కనిష్ట స్థాయికి పడిపోయాయి. ఒకవైపు రష్యాతో స్నేహాన్ని కాపాడుకుంటూనే, మరోవైపు అమెరికా విధించిన 50 శాతం శిక్షాత్మక సుంకాల (Punitive Tariffs) నుండి తప్పించుకోవడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ వ్యూహాత్మక అడుగు వేసింది. దీనివల్ల రష్యా వాటా పడిపోగా, మళ్లీ సౌదీ అరేబియా, ఇరాక్ వంటి మధ్యప్రాచ్య దేశాలు మరియు వెనెజువెలా వైపు భారత్ మొగ్గు చూపుతోంది.
లెక్కల విశ్లేషణ: పడిపోయిన రష్యా వాటా
గడిచిన కొన్ని నెలల్లో భారత్ రష్యా నుంచి దిగుమతి చేసుకున్న చమురు గణాంకాలు (Barrels per Day – bpd) పరిశీలిస్తే పరిస్థితి ఎంత తీవ్రంగా ఉందో అర్థమవుతుంది:
దిగుమతుల పతనం: 2025లో రష్యా నుంచి సగటున రోజుకు 17 లక్షల బ్యారెళ్ల (1.7 million bpd) చమురు దిగుమతి కాగా, 2026 జనవరి నాటికి అది 11 లక్షల బ్యారెళ్లకు (1.1 million bpd) పడిపోయింది. అంటే కేవలం ఒకే నెలలో సుమారు 35% తగ్గుదల నమోదైంది.
జనవరి 2026 డేటా: రష్యా వాటా మొత్తం చమురు దిగుమతుల్లో 21.2 శాతానికి పడిపోయింది. ఇది 2022 అక్టోబర్ తర్వాత అత్యంత కనిష్ట స్థాయి.
రిలయన్స్ వ్యూహం: దేశంలోనే అతిపెద్ద ప్రైవేట్ రిఫైనరీ అయిన రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ (RIL), జనవరిలో రష్యా నుంచి ఒక్క చుక్క చమురు కూడా తీసుకోలేదు (Zero Imports).
పెరుగుతున్న ఇతర దేశాల వాటా: రష్యా నుంచి దిగుమతులు తగ్గడంతో, మధ్యప్రాచ్య (Middle East) దేశాల వాటా 55 శాతానికి పెరిగింది. అలాగే లాటిన్ అమెరికా (వెనెజువెలా) వాటా 10 శాతానికి చేరింది.
అమెరికా సుంకాల ఒత్తిడి.. భారత్-అమెరికా డీల్
భారత్ రష్యా నుంచి చమురు కొనడాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించిన ట్రంప్ సర్కార్, గతేడాది భారత ఉత్పత్తులపై 50 శాతం వరకు అదనపు సుంకాలు విధించింది. ఈ సుంకాలను తగ్గించుకోవడానికి భారత్ ఒక రహస్య ఒప్పందానికి అంగీకరించినట్లు అమెరికా విదేశాంగ కార్యదర్శి మార్కో రూబియో తెలిపారు.
సుంకాల తగ్గింపు: భారత్ రష్యా చమురును తగ్గించుకుంటామని హామీ ఇవ్వడంతో, ట్రంప్ భారత వస్తువులపై సుంకాలను 50% నుండి 18%కి తగ్గించారు.
వెనెజువెలా ప్రత్యామ్నాయం: రష్యాకు బదులుగా చౌకగా లభించే వెనెజువెలా చమురును కొనాలని అమెరికా భారత్కు సూచించింది. అందుకే ఫిబ్రవరిలో వెనెజువెలా నుండి దిగుమతులు భారీగా పెరిగాయి.
సౌదీ విజయం: భారత్-అమెరికా చమురు యుద్ధంలో సౌదీ అరేబియా లాభపడింది. ఫిబ్రవరి నాటికి సౌదీ అరేబియా మళ్లీ భారత్కు టాప్ సప్లయర్గా అవతరించింది.
చమురు దిగుమతుల తాజా లెక్కలు (ఫిబ్రవరి 2026 అంచనా):
రష్యా: 1.0 – 1.2 మిలియన్ bpd (తగ్గుముఖం)
ఇరాక్: 1.03 మిలియన్ bpd
సౌదీ అరేబియా: 1.15 మిలియన్ bpd (అగ్రస్థానం వైపు)
అమెరికా: 0.30 మిలియన్ bpd
Summary: India’s crude oil imports from Russia have witnessed a dramatic 40% plunge in January 2026, dropping to 1.1 million barrels per day (bpd) from a peak of 1.7 million bpd in 2025. This shift follows intense pressure from U.S. President Donald Trump, who used high tariffs as a leverage to compel New Delhi to reduce its reliance on Russian energy. Under a new bilateral trade deal, the U.S. reduced punitive tariffs on Indian goods from 50% to 18% after receiving assurances that India would curtail Russian oil purchases. Consequently, Indian refiners like Reliance have halted Russian imports, pivoting back to traditional suppliers in the Middle East and exploring cheaper Venezuelan crude as a strategic alternative.
#IndiaRussiaOil #TrumpTariffs #CrudeOil #EconomyNews #IndiaUSRelations #SaudiArabia #NTVTelugu
Doctorate in Journalism with 29 years of hands-on experience in print, electronic, and digital media, alongside sustained academic engagement as a postgraduate instructor in journalism and communication studies.