Saran Kumar Thalapula 
PY Reddy 
ఇరాన్ గడ్డపై నిరసనకారుల రక్తం ఏరులై పారుతోంది. గత నెలలో మొదలైన దేశవ్యాప్త ప్రజా ఉద్యమాన్ని అణచివేసేందుకు ప్రభుత్వం చేపట్టిన చర్యల్లో మరణించిన వారి సంఖ్య కనీసం 7,003కి చేరిందని మానవ హక్కుల కార్యకర్తలు వెల్లడించారు. అమెరికా కేంద్రంగా పనిచేసే ‘హ్యూమన్ రైట్స్ యాక్టివిస్ట్స్ న్యూస్ ఏజెన్సీ’ (HRANA) గురువారం (ఫిబ్రవరి 12, 2026) విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం, మృతుల్లో 214 మంది ప్రభుత్వ భద్రతా దళాలు కూడా ఉన్నారు. ఇంటర్నెట్ షట్డౌన్ మరియు కఠిన ఆంక్షల వల్ల సమాచార సేకరణ కష్టమవుతున్నప్పటికీ, వాస్తవ మరణాల సంఖ్య ఇంకా ఎక్కువే ఉండవచ్చని కార్యకర్తలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఒకవైపు స్వదేశంలో ఆకలి చావులు, నిరసనలు ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తుంటే.. మరోవైపు అమెరికాతో జరుగుతున్న అణు చర్చలు (Nuclear Talks) యుద్ధ వాతావరణం మధ్య ఉత్కంఠగా సాగుతున్నాయి.
ట్రంప్ హెచ్చరికలు – చర్చలకు నెల రోజులే గడువు!
రాజకీయ కోణంలో విశ్లేషిస్తే, ఇరాన్ సంక్షోభంపై అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తన వైఖరిని మరింత కఠినతరం చేశారు. గురువారం వైట్ హౌస్ లో మాట్లాడిన ట్రంప్, ఇరాన్ చాలా వేగంగా ఒక ఒప్పందానికి రావాలని, లేనిపక్షంలో ఆ దేశానికి “తీవ్రమైన గాయం” (Very Traumatic) తప్పదని హెచ్చరించారు. ఈ చర్చలు మరో నెల రోజుల్లో ఒక కొలిక్కి రావాలని ఆయన డెడ్లైన్ విధించారు. గత ఏడాది జూన్లో ఇరాన్ అణు కేంద్రాలపై అమెరికా జరిపిన ‘మిడ్నైట్ హామర్’ (Midnight Hammer) దాడులను గుర్తు చేస్తూ, ఇరాన్ పాలకులు బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించాలని కోరారు. ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని నెతన్యాహుతో భేటీ తర్వాత ట్రంప్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేయడం గమనార్హం.
దీని పర్యావసానంగా, పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతంలో యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకున్నాయి. అమెరికా ఇప్పటికే ‘యూఎస్ఎస్ అబ్రహం లింకన్’ (USS Abraham Lincoln) యుద్ధ నౌకతో కూడిన భారీ ఆర్మడ (Armada)ను మధ్యప్రాచ్యానికి తరలించింది. అవసరమైతే రెండో యుద్ధ నౌకను కూడా పంపిస్తానని ట్రంప్ సంకేతాలిచ్చారు. ఇటీవల స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్లో అమెరికా యుద్ధ విమానం ఒక ఇరాన్ డ్రోన్ను కూల్చివేయడం పరిస్థితి తీవ్రతను తెలియజేస్తోంది. ఇరాన్ లోపల జరుగుతున్న మారణహోమంపై ట్రంప్ స్పందిస్తూ, నిరసనకారులకు మద్దతుగా “సాయం వస్తోంది” అని భరోసా ఇచ్చారు. ఇది ఇరాన్ పాలకుల్లో వణుకు పుట్టిస్తోంది.
నెతన్యాహు పట్టు – అణు ఒప్పందంతో పాటు క్షిపణులపై ఆంక్షలు
వ్యూహాత్మక కోణంలో చూస్తే, ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని నెతన్యాహు ఈ చర్చల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు. ట్రంప్తో భేటీ అనంతరం నెతన్యాహు మాట్లాడుతూ, కేవలం అణు కార్యక్రమమే కాకుండా ఇరాన్ బాలిస్టిక్ క్షిపణి వ్యవస్థ (Ballistic Missiles) మరియు ఉగ్రవాద సంస్థలకు ఇరాన్ ఇస్తున్న మద్దతుపై కూడా ఆంక్షలు ఉండాలని పట్టుబట్టారు. గతంలో జరిగిన తప్పుల నుంచి ఇరాన్ పాఠాలు నేర్చుకోవాలని, ఈసారి నిబంధనలు ఒప్పుకోకపోతే తీవ్ర పరిణామాలు ఉంటాయని ఆయన హెచ్చరించారు. ఇరాన్ తన పట్టును సడలించకపోతే, ఇజ్రాయెల్-అమెరికా సంయుక్తంగా సైనిక చర్యకు దిగే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
దీని పర్యావసానంగా, ఇరాన్ భద్రతా మండలి ప్రతినిధి అలీ లారిజాని ఒమన్ మరియు ఖతార్లలో పర్యటిస్తూ దౌత్య మార్గాల ద్వారా ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవాలని చూస్తున్నారు. ఒమన్లో జరిగిన పరోక్ష చర్చల్లో అమెరికా నుండి ఎటువంటి నిర్దిష్ట ప్రతిపాదన రాలేదని, కేవలం సందేశాల మార్పిడి మాత్రమే జరిగిందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఖతార్ ఎమీర్ షేక్ తమీమ్ కూడా ట్రంప్తో మాట్లాడి ప్రాంతీయ శాంతికి విజ్ఞప్తి చేశారు. అయితే, ఇరాన్ తన క్షిపణి కార్యక్రమంపై రాయితీలు ఇచ్చేందుకు సిద్ధంగా లేకపోవడం చర్చల్లో ప్రధాన అవరోధంగా మారింది.
నోబెల్ విజేత నర్గీస్ మొహమ్మదీ పరిస్థితి విషమం
మానవీయ కోణంలో విశ్లేషిస్తే, జైలులో ఉన్న నోబెల్ శాంతి బహుమతి గ్రహీత నర్గీస్ మొహమ్మదీ (Narges Mohammadi) పరిస్థితి అత్యంత ఆందోళనకరంగా ఉంది. ఆమెకు ఇటీవలే మరో 7 ఏళ్ల జైలు శిక్ష విధించిన ఇరాన్ ప్రభుత్వం, ఆమెను తీవ్ర శారీరక హింసకు గురిచేస్తున్నట్లు నార్వేజియన్ నోబెల్ కమిటీ వెల్లడించింది. అధిక రక్తపోటు మరియు గుండె సంబంధిత వ్యాధులతో బాధపడుతున్న ఆమెకు వైద్య సహాయం అందించడం లేదని, ఆమె ఇప్పటికే పలుమార్లు స్పృహ తప్పి పడిపోయారని కమిటీ ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఆమెను తక్షణమే విడుదల చేయాలని అంతర్జాతీయ సమాజం కోరుతోంది.
దీని పర్యావసానంగా, ఇరాన్ ప్రభుత్వంపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిరసనలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. నిరసనల్లో చనిపోయిన వారి 40వ రోజు సంస్మరణ దినాలు (Chehelom) రాబోయే రోజుల్లో ప్రారంభం కానున్నాయి. ఇరాన్ సంప్రదాయం ప్రకారం ఈ రోజుల్లో నిరసనలు మరింత ఉధృతమయ్యే అవకాశం ఉంది. ఈ ప్రజా ఆగ్రహం మరియు అమెరికా సైనిక ఒత్తిడి మధ్య ఇరాన్ ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ మనుగడ ప్రశ్నార్థకంగా మారింది. అణు చర్చల ముసుగులో జరుగుతున్న ఈ దౌత్య యుద్ధం ఏ మలుపు తిరుగుతుందో వేచి చూడాలి.
Doctorate in Journalism with 29 years of hands-on experience in print, electronic, and digital media, alongside sustained academic engagement as a postgraduate instructor in journalism and communication studies.
