కేంద్రీకృతమవుతున్న ఎగుమతులు: ఐదు రాష్ట్రాల గుప్పిట్లోనే 70 శాతం వాటా!
అభివృద్ధి చెందిన రాష్ట్రాలదే హవా.. ఎగుమతుల్లో పెరుగుతున్న ప్రాంతీయ అసమానతలపై ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్న నిపుణులు.
ఐదు రాష్ట్రాల ఆధిపత్యం.. వెనుకబడిన మిగిలిన భారతం
భారతదేశం నుంచి జరుగుతున్న ఎగుమతులు కేవలం కొన్ని రాష్ట్రాలకే పరిమితం (Concentrated) అవుతుండటం ఆర్థిక వర్గాల్లో చర్చనీయాంశమైంది. దేశం నుంచి జరిగే మొత్తం ఎగుమతులలో మహారాష్ట్ర, గుజరాత్, తమిళనాడు, కర్ణాటక, మరియు ఉత్తరప్రదేశ్.. ఈ ఐదు రాష్ట్రాల వాటానే సుమారు 70 శాతంగా ఉంది. 2017-18లో మొదటి పది రాష్ట్రాల వాటా 84 శాతంగా ఉండగా, 2024-25 నాటికి అది 91 శాతానికి చేరుకుంది. అంటే దేశంలోని మిగిలిన 20కి పైగా రాష్ట్రాలు ప్రపంచ వాణిజ్యంలో కేవలం సింగిల్ డిజిట్ వాటా కోసం మాత్రమే పోటీ పడుతున్నాయి.
తీర ప్రాంతం ఉన్న రాష్ట్రాలు మరియు పారిశ్రామికంగా ముందున్న రాష్ట్రాలు గ్లోబల్ సప్లై చైన్తో వేగంగా అనుసంధానమవుతున్నాయి. అయితే, ఉత్తరాది మరియు తూర్పు రాష్ట్రాలు ఎగుమతుల రేసులో వెనుకబడిపోతున్నాయి. ఈ ధోరణి వల్ల ప్రాంతీయ అసమానతలు మరింత పెరిగే ప్రమాదం ఉందని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఎగుమతులు పెరగడం దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు శుభసూచకమే అయినప్పటికీ, ఆ పెరుగుదల అన్ని ప్రాంతాలకు సమానంగా విస్తరించకపోవడం ఆందోళన కలిగించే విషయమని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
రాష్ట్రాల వారీగా విశ్లేషణ.. ఎగుమతుల భవిష్యత్తు
భారత ఎగుమతుల్లో గుజరాత్ మరియు మహారాష్ట్ర అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతున్నాయి. ప్రత్యేకించి పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు, ఇంజనీరింగ్ వస్తువులు మరియు రత్నాల ఎగుమతుల్లో ఈ రాష్ట్రాలదే పైచేయి. తమిళనాడు ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు టెక్స్టైల్ రంగంలో దూసుకుపోతుండగా, ఉత్తరప్రదేశ్ వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు మరియు హస్తకళల ద్వారా తన వాటాను పెంచుకుంది. అయితే, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో ప్రస్తుతం నెలకొన్న టారిఫ్ యుద్ధాలు (సుంకాల పెంపు) భారత ఎగుమతిదారులను కలవరపెడుతున్నాయి. ముఖ్యంగా అమెరికా వంటి దేశాలు భారతీయ ఉత్పత్తులపై అధిక సుంకాలు విధిస్తామనే సంకేతాలు ఇవ్వడం ఎగుమతులపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
ఎగుమతులను కేవలం కొన్ని రాష్ట్రాలకే పరిమితం చేయకుండా, అన్ని రాష్ట్రాలను ‘ఎగుమతుల కేంద్రాలు’గా (Export Hubs) మార్చాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇందుకోసం ‘డిస్ట్రిక్ట్స్ యాస్ ఎక్స్పోర్ట్ హబ్స్’ వంటి పథకాలను ప్రవేశపెట్టింది. రవాణా ఖర్చులను తగ్గించడం, మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచడం ద్వారా భూపరివేష్టిత (Landlocked) రాష్ట్రాల నుంచి కూడా ఎగుమతులు పెంచేందుకు చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. లేనిపక్షంలో ఎగుమతుల వృద్ధి కేవలం కొన్ని అభివృద్ధి చెందిన క్లస్టర్లకే పరిమితమై, సమ్మిళిత వృద్ధికి ఆటంకంగా మారుతుందని రిపోర్ట్ స్పష్టం చేస్తోంది.
#IndianEconomy #ExportTrends #BusinessNews #RegionalDevelopment #TradeWarAlert
Experienced sub-editor with a proven track record in major publications, specializing in sharp analytical pieces and deep-dive investigative journalism.
