PY Reddy 
ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మరియు పాకిస్థాన్ మధ్య నెలకొన్న సరిహద్దు ఉద్రిక్తతలు రెండు దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలను, ముఖ్యంగా ఇప్పటికే సంక్షోభంలో ఉన్న పాకిస్థాన్ను కోలుకోలేని దెబ్బ తీశాయి. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరం మొదటి అర్ధభాగంలో (జులై-డిసెంబర్) ఇరుదేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం ఏకంగా 53 శాతం పడిపోయింది.
గత ఏడాది ఇదే సమయంలో 1.26 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్న వాణిజ్యం, ఇప్పుడు కేవలం 594 మిలియన్ డాలర్లకు పరిమితమైంది. అక్టోబర్ 2025లో జరిగిన సైనిక ఘర్షణల తర్వాత పాకిస్థాన్ ఎనిమిది ప్రధాన సరిహద్దు పాయింట్లను మూసివేయడంతో ఎగుమతులు, దిగుమతులు పూర్తిగా నిలిచిపోయాయి. దీనివల్ల పాక్ ఎగుమతిదారులు ప్రతి నెలా సుమారు 50 బిలియన్ రూపాయల (సుమారు 177 మిలియన్ డాలర్లు) నష్టాన్ని చవిచూస్తున్నారని తాజా నివేదికలు వెల్లడిస్తున్నాయి.
సరిహద్దు మూసివేత: రాత్రికి రాత్రే ఆవిరైన మార్కెట్
అక్టోబర్ 11, 2025న పాక్ దళాలు మరియు తాలిబన్ ఫైటర్ల మధ్య జరిగిన కాల్పుల తర్వాత తోర్ఖం, చమన్ వంటి కీలక సరిహద్దు మార్గాలను పాకిస్థాన్ నిరవధికంగా మూసివేసింది. దీనివల్ల వేల సంఖ్యలో సిమెంట్, ఔషధాలు, పండ్లు మరియు కూరగాయలతో కూడిన కంటైనర్లు సరిహద్దుల్లోనే నిలిచిపోయాయి. పాకిస్థాన్ నుంచి ఆఫ్ఘనిస్తాన్కు జరిగే ఎగుమతులు 55 శాతం పడిపోగా (336 మిలియన్ డాలర్లు), ఆఫ్ఘన్ నుంచి వచ్చే దిగుమతులు 49 శాతం తగ్గాయి.
వెనుజులా వంటి దేశాల్లో చమురు సంక్షోభం వల్ల ఆర్థిక వ్యవస్థ ఎలా అతలాకుతలమైందో, పాకిస్థాన్లో కూడా తన అతిపెద్ద ప్రాంతీయ వాణిజ్య భాగస్వామి అయిన ఆఫ్ఘనిస్తాన్తో సంబంధాలు తెగిపోవడం వల్ల లక్షలాది మంది కార్మికులు, వ్యాపారులు వీధిన పడ్డారు.
మరోవైపు, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ఇప్పుడు పాకిస్థాన్పై తన ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకుంటూ ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలపై దృష్టి సారించింది. తాలిబన్ ప్రభుత్వం తమ దేశ వ్యాపారులను పాక్ మార్గాలకు బదులుగా ఇరాన్ లోని చాబహార్ పోర్టును మరియు మధ్య ఆసియా దేశాలైన ఉజ్బెకిస్తాన్, తుర్క్మెనిస్తాన్ మార్గాలను వాడుకోవాలని ఆదేశించింది. ఇది పాకిస్థాన్కు దీర్ఘకాలికంగా పెద్ద దెబ్బ.
ఎందుకంటే ఒకసారి ఆఫ్ఘన్ వ్యాపారులు ఇతర మార్గాలకు అలవాటు పడితే, భవిష్యత్తులో పాక్ తిరిగి తన మార్కెట్ను సంపాదించుకోవడం అసాధ్యం. పాక్ విదేశాంగ శాఖ ఉగ్రవాద నియంత్రణపై లిఖితపూర్వక హామీ ఇస్తేనే సరిహద్దులు తెరుస్తామని మొండిగా వ్యవహరిస్తుండటంతో, ఈ ఆర్థిక విధ్వంసం మరింత కాలం కొనసాగేలా కనిపిస్తోంది.
Doctorate in Journalism with 29 years of hands-on experience in print, electronic, and digital media, alongside sustained academic engagement as a postgraduate instructor in journalism and communication studies.
