ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో అమరావతి రాజధాని అంశం మరోసారి చిచ్చురేపుతోంది. రాజధాని పనులు వేగవంతం అవుతున్న తరుణంలో మాజీ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి, వైసీపీ నేత సజ్జల రామకృష్ణారెడ్డి చేసిన తాజా వ్యాఖ్యలు రాష్ట్రంలో రాజకీయ ప్రకంపనలు సృష్టిస్తున్నాయి. “మూడు రాజధానుల” సిద్ధాంతాన్ని పునరుద్ఘాటించేలా ఉన్న ఈ ప్రకటనలతో పారిశ్రామికవేత్తలు, వ్యాపార వర్గాల్లో ఒక్కసారిగా ఆందోళన మొదలైంది. రాజధానిపై మళ్లీ పాలసీ మారుతుందా? అనే సందేహంతో ఇప్పటికే పెట్టుబడులు పెట్టిన వారు భవిష్యత్తుపై కలవరపడుతుండగా, కొత్తగా రావాలనుకున్న సంస్థలు ‘వేచి చూసే’ ధోరణిని అవలంబిస్తున్నాయి. ఈ రాజకీయ మాటల యుద్ధం కేవలం పార్టీలకే పరిమితం కాకుండా, రాష్ట్ర ఆర్థికాభివృద్ధిని మరియు అంతర్జాతీయ పెట్టుబడులను ప్రభావితం చేసే ప్రమాదం కనిపిస్తోంది.
రాజకీయ ఆధిపత్యం – వికేంద్రీకరణ వర్సెస్ ఏకైక రాజధాని
అమరావతి ఇప్పుడు టీడీపీ-కూటమి ప్రభుత్వం,ప్రతిపక్ష వైసీపీ మధ్య అతిపెద్ద సమరభూమిగా మారింది. జగన్ మోహన్ రెడ్డి తన హయాంలో ప్రవేశపెట్టిన ‘మూడు రాజధానుల’ ప్రతిపాదనను సమర్థించుకుంటూ, కేంద్రీకృత అభివృద్ధి వల్ల ఇతర ప్రాంతాలు నష్టపోతాయనే వాదనను మళ్లీ తెరపైకి తెచ్చారు. అమరావతి రాజధానిని తాము వ్యతిరేకించడం లేదనే వాదన వైసీపీ నేతలు చేస్తున్నా అమరావతి చుట్టూ నీటిని తోడేయడానికి పెట్టిన లిఫ్టులు, జంగిల్ క్లియరెన్స్ పై చేసిన వ్యాఖ్యలు అనుమానాలు కలిగిస్తున్నాయి. ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు నేతృత్వంలోని కూటమి ప్రభుత్వం అమరావతే ఏకైక రాజధాని అనే స్పష్టమైన సంకల్పంతో పనులను పునఃప్రారంభించింది. జగన్ తాజా వ్యాఖ్యలు రాజకీయ అనిశ్చితిని సృష్టించి, ప్రభుత్వం సాధిస్తున్న ప్రగతిని అడ్డుకోవడమేనని కూటమి నేతలు ధీటుగా సమాధానం ఇస్తున్నారు.
ఈ పరిణామాల వల్ల రాజకీయ స్థిరత్వంపై ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రభుత్వాలు మారినప్పుడల్లా రాజధాని విధానాలు మారిపోతే, అది రాష్ట్ర విశ్వసనీయతను దెబ్బతీస్తుందని రాజకీయ విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. వైసీపీ మాత్రం తాము అమరావతికి వ్యతిరేకం కాదని, కేవలం ప్రజాధన దుర్వినియోగంపైనే స్పందిస్తున్నామని చెబుతున్నప్పటికీ, ప్రజల్లోకి మాత్రం అది “రాజధాని మార్పు” సంకేతంగానే వెళ్తోంది. ఈ పరస్పర విమర్శల వల్ల ప్రజల్లో అయోమయం నెలకొనడమే కాకుండా, ప్రాంతాల మధ్య వైషమ్యాలు తలెత్తే ప్రమాదం ఉంది.
దీని పర్యావసానంగా, అమరావతి అంశం మళ్లీ సుదీర్ఘ న్యాయ పోరాటాలకు లేదా ప్రజా ఉద్యమాలకు దారితీసే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. గతంలో రైతులు చేసిన 1600 రోజుల సుదీర్ఘ పోరాటం తర్వాత ఇప్పుడిప్పుడే ఊపిరి పీల్చుకుంటున్న రాజధాని ప్రాంతంలో మళ్లీ ఆందోళనలు మొదలయ్యే అవకాశం ఉంది. రాజకీయ పార్టీలు తమ పంతాల కోసం రాష్ట్ర భవిష్యత్తును తాకట్టు పెడుతున్నాయనే విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. రాజధానిపై ఒకే స్థిరమైన విధానం లేకపోవడం ఏపీకి రాజకీయ శాపంగా మారుతోంది.
ఆర్థిక మరియు పారిశ్రామిక అనిశ్చితి – పెట్టుబడిదారుల వెనకడుగు
అమరావతిపై సాగుతున్న ఈ రాజకీయ యుద్ధం పెట్టుబడిదారుల నమ్మకాన్ని నీరుగారుస్తోంది. రాజధాని నిర్మాణం పునఃప్రారంభం కావడంతో రియల్ ఎస్టేట్ రంగం, సాఫ్ట్వేర్ సంస్థలు మరియు చిన్నా-పెద్ద పారిశ్రామికవేత్తలు ఏపీ వైపు మళ్లీ చూడటం ప్రారంభించారు. అయితే, తాజా ప్రకటనలతో “రేపు ప్రభుత్వం మారితే మా పెట్టుబడుల పరిస్థితి ఏమిటి?” అనే ప్రశ్న వారిని వెంటాడుతోంది. ఇప్పటికే కొందరు పారిశ్రామికవేత్తలు తమ విస్తరణ ప్రణాళికలను తాత్కాలికంగా నిలిపివేసినట్లు సమాచారం. వ్యాపార సంస్థలు ఎప్పుడూ స్థిరమైన ప్రభుత్వ విధానాలను కోరుకుంటాయి, కానీ ఇక్కడ రాజధానిపైనే స్పష్టత లేకపోవడం ఆర్థికాభివృద్ధికి పెద్ద అడ్డంకి.
ముఖ్యంగా అమరావతి భూముల విలువలు మరియు రియల్ ఎస్టేట్ మార్కెట్ ఈ వ్యాఖ్యల వల్ల తీవ్రంగా ప్రభావితం అవుతున్నాయి. రాజధాని నిర్మాణం కోసం భారీగా రుణాలు ఇచ్చిన బ్యాంకులు మరియు అంతర్జాతీయ సంస్థలు కూడా ఈ పరిణామాలను నిశితంగా గమనిస్తున్నాయి. విధానపరమైన అనిశ్చితి ఉన్న చోట పెట్టుబడులు పెట్టడానికి ఏ సంస్థా సాహసించదు. జగన్ హయాంలో మూడు రాజధానుల నిర్ణయం వల్ల వెనక్కి వెళ్ళిన పెట్టుబడులు, ఇప్పుడు మళ్లీ అదే బాట పట్టే ప్రమాదం ఉందని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
దీని పర్యావసానంగా, రాష్ట్ర జీఎస్డీపీ (GSDP) మరియు ఉద్యోగ కల్పనపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతుంది. అమరావతి ఒక నగరంగా అభివృద్ధి చెందితే వేలాది మందికి ఉపాధి లభించడమే కాకుండా, రాష్ట్ర ఖజానాకు భారీగా ఆదాయం వస్తుంది. కానీ, రాజకీయ వివాదాల వల్ల ప్రాజెక్టులు ఆలస్యమైతే నిర్మాణ వ్యయం పెరగడమే కాకుండా, పారిశ్రామిక కారిడార్లు కళావిహీనంగా మారుతాయి. పారిశ్రామిక వేత్తల్లో నెలకొన్న ఈ “వేచి చూసే ధోరణి” రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థను మళ్లీ కుంటుపడేలా చేసే అవకాశం ఉంది.
సామాజిక ప్రభావం మరియు ప్రాంతీయ అసమానతలు
రాజధాని రగడ మళ్లీ ప్రాంతాల మధ్య విభజనను పెంచుతోంది. ఉత్తరాంధ్ర, రాయలసీమ మరియు కోస్తాంధ్ర ప్రాంతాల మధ్య అభివృద్ధి వికేంద్రీకరణ పేరుతో వైసీపీ చేస్తున్న వాదన సామాజికంగా సున్నితమైన అంశం. అమరావతిలో మాత్రమే అభివృద్ధి కేంద్రీకృతమైతే ఇతర ప్రాంతాలు వెనుకబడిపోతాయనే భయాన్ని ప్రజల్లో కల్పించడం ద్వారా రాజకీయ ప్రయోజనం పొందాలని చూస్తోంది. అయితే, ఏకైక రాజధాని ఉంటేనే రాష్ట్రానికి ఒక గుర్తింపు మరియు ఆర్థిక శక్తి లభిస్తుందని రాజధాని ప్రాంత రైతులు వాదిస్తున్నారు.
ఈ వివాదం వల్ల సామాన్య ప్రజల్లో కూడా అనిశ్చితి నెలకొంది. రాజధాని ప్రాంతంలో భూములు ఇచ్చిన వేలాది మంది రైతుల కుటుంబాలు మళ్లీ ఆందోళనలోకి వెళ్లాయి. వారి సామాజిక భద్రత ఇప్పుడు రాజకీయ నాయకుల చేతుల్లో చిక్కుకుంది. ఒక ప్రాంత అభివృద్ధిని అడ్డుకోవడం ద్వారా మరొక ప్రాంతాన్ని అభివృద్ధి చేయలేమని, అన్ని ప్రాంతాలకు అమరావతి ఒక మోడల్ కావాలని మేధావుల అభిప్రాయం. కానీ, రాజకీయ పార్టీలు సామాజిక విద్వేషాలను రగిలించడం ద్వారా ఓట్ల వేట సాగిస్తున్నాయి.
దీని పర్యావసానంగా, రాష్ట్ర సమగ్రత దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది. ఒకప్పుడు ఐక్యంగా ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజలు, ఇప్పుడు రాజధాని విషయంలో వర్గాలుగా, ప్రాంతాలుగా విడిపోతున్నారు. ఇది కేవలం భౌతిక నిర్మాణాల సమస్య మాత్రమే కాదు, రాష్ట్ర ఆత్మగౌరవానికి సంబంధించిన అంశం. రాజకీయ పార్టీలు తమ స్వార్థ ప్రయోజనాలను పక్కన పెట్టి, రాష్ట్రం మొత్తం అభివృద్ధి చెందేలా ఒక ఏకాభిప్రాయానికి రాకపోతే సామాజిక అస్థిరత తప్పదు.
అంతర్జాతీయ విశ్వసనీయత – దెబ్బతింటున్న రాష్ట్ర ప్రతిష్ట
రాజధాని మార్పు చర్చలు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రతిష్టను ప్రపంచ వేదికలపై దిగజార్చుతున్నాయి. సింగపూర్, జపాన్ వంటి దేశాలు మరియు ప్రపంచ బ్యాంకు వంటి సంస్థలు గతంలో అమరావతి నిర్మాణంలో భాగస్వామ్యం కావాలని ఆసక్తి చూపాయి. కానీ, గతంలో జరిగిన విధానపరమైన మార్పుల వల్ల అవి వెనక్కి తగ్గాయి. ఇప్పుడు మళ్లీ అదే తరహా చర్చలు మొదలవ్వడం వల్ల అంతర్జాతీయ పెట్టుబడిదారులు ఏపీని ఒక “అస్థిరమైన రాష్ట్రం”గా పరిగణించే ప్రమాదం ఉంది.
ప్రభుత్వాలు మారినా పాలసీలు మారకూడదనే ప్రాథమిక సూత్రం ఇక్కడ ఉల్లంఘించబడుతోంది. ఇది కేవలం అమరావతికే పరిమితం కాకుండా, రాష్ట్రంలోని ఇతర ప్రాజెక్టులపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది. ఒక దేశం లేదా రాష్ట్రం అభివృద్ధి చెందాలంటే దాని విధానాల్లో నిలకడ ఉండాలి. పదేపదే రాజధానిని మార్చడం లేదా దానిపై వివాదాలు సృష్టించడం వల్ల రాష్ట్రం యొక్క బ్రాండ్ ఇమేజ్ దెబ్బతింటుంది. ఇది భవిష్యత్తులో వచ్చే తరాలకు ఉద్యోగ అవకాశాలను మరియు మెరుగైన జీవన ప్రమాణాలను దూరం చేస్తుంది.
దీని పర్యావసానంగా, యువతలో నిరాశ పెరుగుతోంది. ఐటీ కంపెనీలు, మల్టీ నేషనల్ సంస్థలు అమరావతికి వస్తాయని ఆశపడ్డ నిరుద్యోగులు ఇప్పుడు మళ్లీ పొరుగు రాష్ట్రాలైన తెలంగాణ, కర్ణాటకల వైపు చూడాల్సిన పరిస్థితి వస్తోంది. రాష్ట్ర రాజధాని అనేది కేవలం భవనాల సముదాయం కాదు, అది ఒక జాతి కలల ప్రతిరూపం. ఆ కలను రాజకీయ చదరంగంలో పావుగా వాడటం వల్ల మానవీయంగా మరియు నైతికంగా రాష్ట్రం నష్టపోతోంది.
శాశ్వత పరిష్కారం – రాజకీయ ఏకాభిప్రాయం ఆవశ్యకత
అమరావతి వివాదానికి ముగింపు పలకాలంటే కేవలం అధికారంలో ఉన్న పార్టీ మాత్రమే కాకుండా, ప్రతిపక్షం కూడా ఒక బాధ్యతాయుతమైన స్టాండ్ను తీసుకోవాలి. రాజధాని అనేది రాష్ట్ర ప్రజలందరి ఆస్తి అని గుర్తించాలి. న్యాయపరంగా ఇప్పటికే అమరావతి ఏకైక రాజధాని అని కోర్టులు స్పష్టం చేసినప్పటికీ, రాజకీయ ప్రకటనల ద్వారా అనిశ్చితి సృష్టించడం సరికాదు. అభివృద్ధిని వికేంద్రీకరించాలి కానీ పరిపాలనను కాదు అనే విషయాన్ని గ్రహించాలి. అన్ని ప్రాంతాల్లో పారిశ్రామిక అభివృద్ధిని ప్రోత్సహిస్తూనే, అమరావతిని ఒక గ్లోబల్ సిటీగా నిర్మించడమే ఏకైక మార్గం.
పారిశ్రామిక వేత్తల్లో నమ్మకాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ప్రభుత్వం కఠినమైన చట్టపరమైన హామీలను ఇవ్వాలి. రాజకీయ మార్పులతో సంబంధం లేకుండా ప్రాజెక్టులు కొనసాగేలా చట్టాలను రూపొందించాలి. అప్పుడే పెట్టుబడిదారులు ధైర్యంగా ముందుకు వస్తారు. అమరావతి మళ్లీ రాజకీయ సమరభూమి కాకుండా, అభివృద్ధికి చిరునామాగా మారాలంటే రాజకీయ పార్టీలు తమ లాభనష్టాల కంటే రాష్ట్ర భవిష్యత్తుకే పెద్దపీట వేయాలి. లేదంటే, ఈ ‘రాజధాని రాజకీయం’ ఆంధ్రప్రదేశ్ను మరో దశాబ్దం వెనక్కి నెట్టే ప్రమాదం ఉంది.
#AmaravatiCapital #APPolitics #JaganMohanReddy #ChandrababuNaidu #ThreeCapitalsControversy #AndhraPradeshDevelopment