తెలుగు రాష్ట్రాల జల జగడాల పరిష్కారానికి కేంద్రం ‘మాస్టర్ ప్లాన్’: ఉన్నత స్థాయి కమిటీ ఏర్పాటు!

ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాల మధ్య దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న నదీ జలాల వివాదాలకు ముగింపు పలికే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం నేడు (జనవరి 2, 2026) ఒక కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది.

జలశక్తి శాఖ నోటిఫికేషన్: వివాదాల పరిష్కారానికి కమిటీ

రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల మధ్య కృష్ణా మరియు గోదావరి నదీ జలాల పంపిణీ, వినియోగంలో తలెత్తిన సాంకేతిక మరియు పరిపాలనాపరమైన సమస్యలను పరిష్కరించడానికి కేంద్ర జలశక్తి శాఖ ఒక ఉన్నత స్థాయి కమిటీని ఏర్పాటు చేస్తూ అధికారిక ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. కేంద్ర జల సంఘం (CWC) చైర్మన్ ఈ కమిటీకి నాయకత్వం వహించనున్నారు. ఈ కమిటీలో ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాల నుంచి ఒక్కో రాష్ట్రం నుండి నలుగురు చొప్పున ఉన్నతాధికారులు సభ్యులుగా ఉంటారు. వీరితో పాటు కృష్ణా (KRMB), గోదావరి (GRMB) నదీ యాజమాన్య బోర్డుల చైర్మన్లు, నేషనల్ వాటర్ డెవలప్‌మెంట్ ఏజెన్సీ (NWDA) సీఈ కూడా సభ్యులుగా వ్యవహరిస్తారు.

ఈ కమిటీ ఏర్పాటుకు బీజం 2025 జూలై 16న ఢిల్లీలో జరిగిన అపెక్స్ కౌన్సిల్ భేటీలో పడింది. అప్పట్లో కేంద్ర మంత్రి సీఆర్ పాటిల్ సమక్షంలో ముఖ్యమంత్రులు చంద్రబాబు నాయుడు మరియు రేవంత్ రెడ్డి జరిపిన చర్చల ఫలితంగా, సమస్యలను సాంకేతికంగా అధ్యయనం చేసేందుకు ఒక ఉమ్మడి కమిటీ అవసరమని నిర్ణయించారు. తాజాగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం తన ప్రతినిధుల పేర్లను డిసెంబర్ 2025లో కేంద్రానికి పంపడంతో, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ కమిటీని నేడు అధికారికంగా నోటిఫై చేసింది. ఈ కమిటీ క్షేత్రస్థాయిలో ఉన్న సమస్యలను అధ్యయనం చేసి మూడు నెలల్లోపు తన నివేదికను కేంద్రానికి సమర్పించాల్సి ఉంటుంది.

బనకచర్ల – పోలవరం వివాదమే ప్రధాన అజెండా

ప్రస్తుతం రెండు రాష్ట్రాల మధ్య నెలకొన్న ప్రధాన వివాదాలలో ‘బనకచర్ల’ మరియు ‘పోలవరం’ ప్రాజెక్టులు కీలకంగా ఉన్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చేపడుతున్న పోలవరం-బనకచర్ల లింక్ ప్రాజెక్టుపై తెలంగాణ ప్రభుత్వం తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తోంది. విభజన చట్టంలోని సెక్షన్ 84 ప్రకారం ఎటువంటి ముందస్తు అనుమతులు లేకుండా ఈ ప్రాజెక్టు పనులు ఎలా చేపడతారని తెలంగాణ వాదిస్తుండగా, తమకు కేటాయించిన నీటినే వినియోగించుకుంటున్నామని ఏపీ స్పష్టం చేస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో ఏర్పాటైన ఈ కొత్త కమిటీ, ఇరు రాష్ట్రాల వాదనలను సాంకేతికంగా పరిశీలించి, సహకార సమాఖ్య స్ఫూర్తితో (Cooperative Federalism) పరిష్కార మార్గాలను సూచించనుంది.

మరోవైపు, కృష్ణా జల వివాదాల ట్రిబ్యునల్-2 (KWDT-II) గడువును కూడా కేంద్రం 2026 జూలై వరకు పొడిగించింది. ట్రిబ్యునల్ విచారణలు కొనసాగుతున్న సమయంలోనే, ఈ కమిటీ ద్వారా చర్చల రూపంలో సమస్యలను సామరస్యంగా పరిష్కరించుకోవాలని కేంద్రం భావిస్తోంది. నీటి పంపకాల విషయంలో రెండు రాష్ట్రాలకు అన్యాయం జరగకుండా, తాగు మరియు సాగు నీటి అవసరాలను సమతుల్యం చేయడమే ఈ కమిటీ ప్రధాన లక్ష్యం. వివిధ మీడియా ప్లాట్‌ఫారమ్‌లలో (Oneindia Telugu, Dailyhunt) ఈ నిర్ణయంపై హర్షం వ్యక్తమవుతుండగా, రాజకీయంగా కూడా ఇది రెండు రాష్ట్రాల మధ్య సయోధ్యకు దారితీస్తుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

#RiverWaterDispute
#APTelangana
#JalShakti
#InterStateDispute
#WaterManagement
#CentralGovernment

PY Reddy

Doctorate in Journalism with 29 years of hands-on experience in print, electronic, and digital media, alongside sustained academic engagement as a postgraduate instructor in journalism and communication studies.