హుటాహుటిన ఢాకాకు బంగ్లాదేశ్ హైకమిషనర్ : దౌత్యపరమైన ఉత్కంఠ!

• ముస్తాఫిజుర్ రెహ్మాన్‌కు అత్యవసర పిలుపు..

• సరిహద్దుల్లో మారుతున్న సమీకరణాల మధ్య ఢాకాకు పయనం.

భారత్ మరియు బంగ్లాదేశ్ మధ్య దౌత్యపరమైన సంబంధాలు అత్యంత క్లిష్టమైన దశకు చేరుకున్నట్లు తాజా పరిణామాలు సూచిస్తున్నాయి. న్యూఢిల్లీలో బంగ్లాదేశ్ హైకమీషనర్‌గా పనిచేస్తున్న ముస్తాఫిజుర్ రెహ్మాన్, తన దేశ ప్రభుత్వం నుంచి వచ్చిన ‘అత్యవసర పిలుపు’ (Urgent Call) మేరకు హుటాహుటిన ఢాకాకు చేరుకున్నారు. సాధారణంగా దౌత్యవేత్తలను వెనక్కి పిలిపించడం అనేది రెండు దేశాల మధ్య తీవ్రమైన విభేదాలు లేదా అత్యంత కీలకమైన సంప్రదింపులు ఉన్నప్పుడు మాత్రమే జరుగుతుంది.

ప్రస్తుతం బంగ్లాదేశ్‌లో చోటుచేసుకుంటున్న రాజకీయ మార్పులు, మైనారిటీల రక్షణ మరియు ఇటీవల ఇస్కాన్ ప్రచారకుడు చిన్మయ్ కృష్ణ దాస్ అరెస్టు వంటి ఉదంతాలు ఇరు దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలను పెంచాయి. ఈ నేపథ్యంలో హైకమీషనర్‌ను ఢాకాకు పిలిపించడం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చర్చనీయాంశమైంది.

మారుతున్న దౌత్య సమీకరణాలు – ఢాకా పిలుపు వెనుక కారణం

బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం ముస్తాఫిజుర్ రెహ్మాన్‌ను ఎందుకు వెనక్కి పిలిపించింది అనే అంశంపై అధికారికంగా స్పష్టత ఇవ్వకపోయినప్పటికీ, ప్రస్తుత పరిస్థితులు గమనిస్తే భారత్‌తో ఉన్న సంబంధాలపై సమీక్ష కోసమేనని అర్థమవుతోంది. షేక్ హసీనా ప్రభుత్వం పడిపోయిన తర్వాత ఏర్పడిన మధ్యంతర ప్రభుత్వం, భారత్‌తో ఉన్న ఒప్పందాలను మరియు సంబంధాలను పునఃపరిశీలించే యోచనలో ఉన్నట్లు కనిపిస్తోంది.

ఉదాహరణకు, బంగ్లాదేశ్‌లో హిందువులపై జరుగుతున్న దాడులపై భారత్ తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేయడం, ఢాకాలోని భారత రాయబార కార్యాలయం వద్ద నిరసనలు జరగడం వంటి ఉదంతాలు దౌత్యపరమైన అగాధాన్ని పెంచాయి. గతంలో ఎన్నడూ లేని విధంగా ఇరు దేశాల మధ్య మాటల యుద్ధం సాగుతోంది. ఈ పర్యావసానంగా, భారత్ వైఖరిని లోతుగా అధ్యయనం చేసేందుకు మరియు తదుపరి వ్యూహాన్ని ఖరారు చేసేందుకు హైకమీషనర్‌ను ఢాకాకు పిలిపించినట్లు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

ఈ పరిణామం వల్ల ఇరు దేశాల మధ్య జరగాల్సిన ద్వైపాక్షిక చర్చలు తాత్కాలికంగా స్తంభించే అవకాశం ఉంది. సాధారణంగా హైకమీషనర్ స్థాయి వ్యక్తిని ప్రభుత్వం వెనక్కి పిలిచినప్పుడు, అది నిరసన వ్యక్తం చేయడానికా లేదా అంతర్గత సంప్రదింపులకా అన్నది ముఖ్యం. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఇది భారత్ పట్ల బంగ్లాదేశ్ అనుసరిస్తున్న కఠిన వైఖరిగా దౌత్య వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.

చిన్మయ్ కృష్ణ దాస్ అరెస్టు – చెలరేగిన చిచ్చు

ఇటీవల బంగ్లాదేశ్‌లో ఇస్కాన్ మాజీ సభ్యుడు చిన్మయ్ కృష్ణ దాస్‌ను దేశద్రోహం ఆరోపణలతో అరెస్టు చేయడం భారత్ మరియు బంగ్లాదేశ్ మధ్య సంబంధాలను మరింత క్షీణింపజేసింది. ఈ అరెస్టును భారత్ తీవ్రంగా ఖండిస్తూ, మైనారిటీల భద్రతపై ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. దీనికి ప్రతిస్పందనగా బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం, ఇది తమ అంతర్గత వ్యవహారమని, భారత్ జోక్యం చేసుకోకూడదని ఘాటుగా సమాధానమిచ్చింది.

ఈ ఉదంతం తర్వాత ఢాకాలోని భారత హైకమిషన్ వద్ద నిరసనలు వెల్లువెత్తాయి, అలాగే భారత్‌లోని అగర్తలాలో ఉన్న బంగ్లాదేశ్ కాన్సులేట్‌పై దాడి జరిగినట్లు వచ్చిన వార్తలు అగ్నికి ఆజ్యం పోశాయి. ఈ వరుస ఘటనల నేపథ్యంలో ఇరు దేశాల మధ్య దౌత్యపరమైన సమాచార మార్పిడిలో గ్యాప్ పెరిగింది. హైకమీషనర్ రెహ్మాన్‌ను పిలిపించడం ద్వారా ఈ అంశాలన్నింటిపై ఢాకా ప్రభుత్వం చర్చించనున్నట్లు సమాచారం.

దీని పర్యావసానంగా సరిహద్దుల్లో భద్రతను పెంచాల్సి వచ్చింది. వాణిజ్య సంబంధాలు, వీసా జారీ ప్రక్రియ మరియు రవాణా ఒప్పందాలపై ఈ ఉద్రిక్తతలు ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ముఖ్యంగా పశ్చిమ బెంగాల్, త్రిపుర వంటి సరిహద్దు రాష్ట్రాల్లో ఆందోళన నెలకొంది. భారత్‌లోని బంగ్లాదేశ్ రాయబారి ఇచ్చే నివేదిక ఆధారంగా ఢాకా ప్రభుత్వం తన తదుపరి దౌత్య అడుగులు వేయనుంది.

అంతర్జాతీయ ఒత్తిడి – తదుపరి పరిణామాలు

బంగ్లాదేశ్‌లో మైనారిటీల హక్కుల ఉల్లంఘన జరుగుతోందంటూ భారత్ చేస్తున్న వాదనలకు అంతర్జాతీయంగా కూడా మద్దతు లభిస్తోంది. అమెరికా మరియు ఇతర పాశ్చాత్య దేశాలు కూడా బంగ్లాదేశ్‌లోని పరిస్థితులను నిశితంగా గమనిస్తున్నాయి. ఈ క్రమంలో భారత్ నుంచి తన రాయబారిని పిలిపించుకోవడం ద్వారా బంగ్లాదేశ్ ఒక రకమైన దౌత్యపరమైన ఒత్తిడిని ప్రదర్శించాలని చూస్తోంది.

ఉదాహరణకు, గతంలో పాకిస్తాన్-భారత్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు తారాస్థాయికి చేరినప్పుడు కూడా ఇలాంటి ‘రీకాల్’ (Recall) ఉదంతాలు జరిగాయి. ఇప్పుడు బంగ్లాదేశ్ కూడా అదే బాటలో పయనించడం శోచనీయం. ప్రభుత్వం మారుతున్న వేళ పాత ఒప్పందాలను గౌరవిస్తారా లేక కొత్త వివాదాలకు తెరలేపుతారా అన్నది ఇప్పుడు మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న.

ఈ పరిణామాల వల్ల దక్షిణ ఆసియాలో ప్రాంతీయ సుస్థిరతకు ముప్పు వాటిల్లే ప్రమాదం ఉంది. భారత్ ఇప్పటికే బంగ్లాదేశ్‌లో మైనారిటీల రక్షణ బాధ్యతను ఆ దేశ ప్రభుత్వం తీసుకోవాలని స్పష్టం చేసింది. ఢాకాలో హైకమీషనర్ రెహ్మాన్ ఇచ్చే వివరణ ఆధారంగా, బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం భారత్‌తో సంబంధాలను కొనసాగించాలా లేదా మరింత కఠినంగా వ్యవహరించాలా అనే నిర్ణయం తీసుకోనుంది. రానున్న కొద్ది రోజులు ఇరు దేశాల దౌత్య సంబంధాలకు అత్యంత కీలకం కానున్నాయి.
#Bangladesh #IndiaDiplomacy #DhakaCall #InternationalRelations #MinorityRights #BorderTension

Murali, Hyderabad